한국의 경제체제

인간의 욕구에 비해 자원은 한정되어 있다. 그래서 경제활동에 참여하는 사람들은 늘 경제 문제에 직면한다. 경제 문제를 해결하는 방식은 나라마다 다르다.

So với nhu cầu của con người, tài nguyên lại có giới hạn. Vì vậy những người tham gia hoạt động kinh tế luôn phải đối mặt với các vấn đề kinh tế. Cách giải quyết các vấn đề kinh tế khác nhau tùy theo mỗi quốc gia.

오늘날 많은 국가에서는 개인의 자유로운 선택과 시장 거래에 따라 경제 문제를 해결하려고 하는데 이러한 방식을 시장경제체제라고 한다. 반면, 일부 국가에서는 정부의 계획이나 통제 아래 경제 문제를 해결하기도 하는데 이를 계획경제체제라고 한다.

Ngày nay, nhiều quốc gia giải quyết các vấn đề kinh tế dựa trên sự lựa chọn tự do của cá nhân và giao dịch thị trường, cách này được gọi là thể chế kinh tế thị trường. Ngược lại, một số quốc gia lại giải quyết các vấn đề kinh tế dưới sự lập kế hoạch hoặc kiểm soát của chính phủ, cách này được gọi là thể chế kinh tế kế hoạch.

한국의 경제체제는 기본적으로 시장경제체제를 채택하고 있다. 시장경제체제에서 사람들은 자유롭게 경제활동을 할 수 있다. 예를 들어, 원하는 직업을 선택할 수 있고 능력과 필요에 따라 열심히 일한 대가를 자신이 가질 수 있다. 사유재산권이 보장되기 때문에 국가가 개인의 재산권을 함부로 침해할 수 없다. 시장경제체제에서는 각 개인이 자기 이익을 위해 노력하면 결국 사회 전체가 더 풍요롭게 발전할 수 있을 것으로 기대한다.

Về cơ bản, thể chế kinh tế của Hàn Quốc áp dụng thể chế kinh tế thị trường. Trong thể chế kinh tế thị trường, con người có thể tự do thực hiện các hoạt động kinh tế. Ví dụ, họ có thể chọn nghề nghiệp mình mong muốn và được hưởng thành quả từ việc làm việc chăm chỉ tùy theo năng lực và nhu cầu của bản thân. Vì quyền sở hữu tài sản tư nhân được bảo đảm nên nhà nước không thể tùy tiện xâm phạm quyền tài sản của cá nhân. Trong thể chế kinh tế thị trường, người ta kỳ vọng rằng khi mỗi cá nhân nỗ lực vì lợi ích của bản thân thì cuối cùng toàn xã hội cũng sẽ phát triển ngày càng thịnh vượng hơn.

대한민국과 달리 북한은 계획경제체제를 채택하고 있다. 그래서 북한에서는 국가가 모든 경제활동을 계획하고 관리하며, 일부 생활용품을 제외한 모든 생산 수단과 재화를 국가가 소유하고 있다. 북한은 1970년대만 해도 1인당 국민소득이 384달러로 대한민국의 286달러보다 많았다. 하지만 대한민국은 시장경제체제 하에서 빠른 경제성장을 거듭했고 그 결과 2022년 대한민국의 1인당 국민소득은 4천만 원(3만 달러)을 넘어서게 되었다. 이는 같은 시기 143만 원(1,100달러)에 미치지 않는 북한의 1인당 국민소득의 29배에 해당하는 수치이다.

Khác với Hàn Quốc, Bắc Hàn áp dụng thể chế kinh tế kế hoạch. Vì vậy ở Bắc Hàn, nhà nước lập kế hoạch và quản lý toàn bộ hoạt động kinh tế, đồng thời sở hữu tất cả các tư liệu sản xuất và của cải, ngoại trừ một số vật dụng sinh hoạt. Vào những năm 1970, thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Bắc Hàn là 384 đô la, cao hơn mức 286 đô la của Hàn Quốc. Tuy nhiên, dưới thể chế kinh tế thị trường, Hàn Quốc đã liên tục tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, và kết quả là năm 2022 thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Hàn Quốc đã vượt 40 triệu won (30.000 đô la). Con số này gấp 29 lần thu nhập quốc dân bình quân đầu người của Bắc Hàn cùng thời kỳ, vốn chưa đạt 1,43 triệu won (1.100 đô la).

시장경제체제는 각자 자신의 이익을 위해 노력하고 경쟁하는 과정에서 사회적 효율성을 높일 수 있다고 본다. 그런데 그 과정에서 부작용이 발생하는 경우도 있다. 예를 들어, 자신의 이익을 지나치게 추구하여 다른 사람이나 사회에게 피해를 줄 수 있다. 또한 치열한 경쟁의 결과 빈부 격차가 심해지고 경제적 약자들이 어려움을 겪기도 한다.

Thể chế kinh tế thị trường cho rằng hiệu quả xã hội có thể được nâng cao khi mỗi người nỗ lực và cạnh tranh vì lợi ích của mình. Tuy nhiên, quá trình này cũng có thể gây ra những tác động tiêu cực. Ví dụ, việc theo đuổi lợi ích cá nhân quá mức có thể gây thiệt hại cho người khác hoặc cho xã hội. Ngoài ra, cạnh tranh gay gắt có thể làm gia tăng khoảng cách giàu nghèo và khiến những người yếu thế về kinh tế gặp khó khăn.

오늘날 시장경제체제를 채택한 많은 나라에서는 위와 같은 문제를 해결하기 위해 정부가 경제활동에 일정 부분 개입하고 있다. 이를 통해 공정한 경쟁을 보장하고 시장경제체제의 부작용을 줄임으로써 경제활동이 안정적으로 이루어질 수 있도록 한다.

Ngày nay, ở nhiều quốc gia áp dụng thể chế kinh tế thị trường, để giải quyết những vấn đề như trên, chính phủ can thiệp một phần nhất định vào hoạt động kinh tế. Thông qua đó, chính phủ đảm bảo sự cạnh tranh công bằng và giảm bớt tác dụng phụ của thể chế kinh tế thị trường, giúp hoạt động kinh tế diễn ra một cách ổn định.

한국은 시장경제체제를 기본으로 하면서도 정부가 적절히 개입하여 시장경제체제의 부작용을 최소화하기 위해 노력하고 있다.

Hàn Quốc lấy thể chế kinh tế thị trường làm cơ bản, đồng thời chính phủ can thiệp một cách thích hợp và nỗ lực nhằm giảm thiểu tối đa tác dụng phụ của thể chế kinh tế thị trường.

첫째, 한국 정부는 시장에서 공정한 경쟁이 이루어지도록 노력한다. 특히 공정거래위원회는 독과점 기업 등이 다른 기업이나 소비자에게 피해를 주는 것을 막는 역할을 한다.

Thứ nhất, chính phủ Hàn Quốc nỗ lực để sự cạnh tranh công bằng được diễn ra trên thị trường. Đặc biệt, Ủy ban Thương mại Công bằng đóng vai trò ngăn chặn các doanh nghiệp độc quyền, thiểu quyền gây thiệt hại cho các doanh nghiệp khác hoặc cho người tiêu dùng.

둘째, 한국 정부는 경제활동 과정에서 국민의 건강과 안전, 사회 질서를 해치는 행위를 법으로 규제한다. 그래서 환경오염을 일으키거나 국민의 건강에 해로운 상품을 유통한 기업을 처벌하고 있다.

Thứ hai, chính phủ Hàn Quốc dùng pháp luật để kiểm soát các hành vi gây hại đến sức khỏe, sự an toàn của người dân và trật tự xã hội trong quá trình hoạt động kinh tế. Do đó, chính phủ xử phạt các doanh nghiệp gây ô nhiễm môi trường hoặc lưu thông những sản phẩm có hại cho sức khỏe của người dân.

셋째, 한국 정부는 다양한 복지 정책을 통해 저소득층, 장애인 등의 경제적 약자들이 소외되지 않도록 한다. 예를 들어, 이들이 기본적인 생활을 유지할 수 있도록 생계, 의료, 물품, 서비스 등을 제공한다.

Thứ ba, thông qua nhiều chính sách phúc lợi đa dạng, chính phủ Hàn Quốc giúp cho những người yếu thế về kinh tế như tầng lớp thu nhập thấp, người khuyết tật không bị bỏ rơi. Ví dụ, chính phủ cung cấp trợ cấp sinh kế, y tế, vật phẩm, dịch vụ, v.v. để họ có thể duy trì cuộc sống cơ bản.

2020년 코로나19 바이러스로 전 세계가 위생용품 부족으로 어려움을 겪었다. 당시 한국에서도 평소 500원 하던 마스크값이 3~4천원 수준으로 오르기도 했다. 이에 한국에서는 마스크 가격을 안정시키고 국민의 건강을 보호하기 위해 마스크 생산/소비와 가격을 시장에 맡겨두지 않고 정부가 직접 개입하는 '공적 마스크 제도'를 시행했다. 이에 따라 1인당 구입 수량을 제한하고 주민등록번호나 외국인등록번호에 따라 마스크를 구매하게 하였다. 그 결과 마스크 가격이 안정되었고 마스크를 필요로 하는 내국인과 외국인 모두 마스크를 구할 수 있게 되었다.

Năm 2020, cả thế giới đã gặp khó khăn do thiếu hụt các sản phẩm vệ sinh vì virus COVID-19. Khi đó ở Hàn Quốc, giá khẩu trang thường ngày chỉ 500 won cũng đã tăng lên mức 3.000~4.000 won. Trước tình hình này, để bình ổn giá khẩu trang và bảo vệ sức khỏe của người dân, Hàn Quốc đã không để việc sản xuất/tiêu thụ và giá khẩu trang cho thị trường tự quyết định mà chính phủ trực tiếp can thiệp, thực hiện 'Chế độ khẩu trang công'. Theo đó, số lượng mua của mỗi người bị hạn chế và người dân được mua khẩu trang theo số đăng ký cư trú hoặc số đăng ký người nước ngoài. Kết quả là giá khẩu trang đã được bình ổn, và cả người trong nước lẫn người nước ngoài có nhu cầu đều có thể mua được khẩu trang.

미국 싱크탱크 헤리티지 재단과 월스트리트 저널은 세계 각 나라의 경제 활동의 자유를 경제자유지수(index of economic freedom)라는 이름으로 측정하여 발표하고 있다. 정부의 규모가 작을수록, 재산권을 잘 보호할수록, 통화건전성이 높을수록, 무역이 자유로울수록, 시장규제가 낮을수록 점수가 높다. 2023년 발표된 수치에 따르면 한국은 73.7점으로 '상당히 자유로운(mostly free)' 나라이며 184개 국가 중에 15위를 차지하고 있다.

Viện nghiên cứu Heritage - một tổ chức tư vấn của Mỹ - và tờ Wall Street Journal đo lường và công bố mức độ tự do trong hoạt động kinh tế của các quốc gia trên thế giới với tên gọi Chỉ số Tự do Kinh tế (index of economic freedom). Quy mô chính phủ càng nhỏ, quyền sở hữu tài sản được bảo vệ càng tốt, tính lành mạnh của tiền tệ càng cao, thương mại càng tự do, quy chế thị trường càng thấp thì điểm số càng cao. Theo số liệu công bố năm 2023, Hàn Quốc đạt 73,7 điểm, là quốc gia 'khá tự do (mostly free)' và xếp thứ 15 trong số 184 quốc gia.